Maslahah-Based Evaluation of Mandatory Halal Certification Policy for Street Vendors

Authors

  • Eko Nur Cahyo Universitas Darussalam Gontor
  • Maharani Pradnya Paramita Universitas Darussalam Gontor
  • Khurun’in Zahro’ Universitas Darussalam Gontor

Abstract

This study analyzes the realization of maslahah in the implementation of Government Regulation No. 42 of 2024 concerning mandatory halal certification for street vendors in Blitar Regency. Enforced on October 17, 2024, the regulation aims to ensure halal product assurance, strengthen consumer protection, and support the sustainability of micro and small enterprises. The issue is significant as the policy directly affects informal economic actors who often face regulatory and administrative constraints. This research employs a qualitative descriptive approach. Data were collected through in-depth interviews with street vendors and relevant stakeholders and supported by an analysis of regulatory documents and related literature. The analysis focuses on assessing whether the implementation of the regulation delivers public benefit (maslahah) while maintaining proportionality and legal fairness. The findings indicate that halal certification provides tangible legal and economic benefits, including increased consumer trust, improved sales turnover, expanded market access, and enhanced business legitimacy. The policy has been generally well accepted, particularly due to government facilitation through simplified procedures and the free self-declaration halal certification scheme. From the perspective of Islamic legal theory, the implementation of this regulation reflects maslahah dharuriyah, as it safeguards religious compliance (hifz al-din) and promotes economic welfare (hifz al-mal). This study highlights halal certification as a regulatory instrument aligned with the objectives of Islamic law (maqasid al-shari‘ah).

References

Ahmad H. Sakr. (1996). Understanding Halal Foods: Fallacies and Facts. Foundation For Islamic Knowledge.

Al Ghazali, M. (1997). Al-Mustashfa min ‘Ilm al-Ushul. In Daru Ihya’ Al Turots al Arabi di Beirut (Vol. 44, Number 8). Muassasah al-Risalah. http://scioteca.caf.com/bitstream/handle/123456789/1091/RED2017-Eng-8ene.pdf?sequence=12&isAllowed=y%0Ahttp://dx.doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2008.06.005%0Ahttps://www.researchgate.net/publication/305320484_SISTEM_PEMBETUNGAN_TERPUSAT_STRATEGI_MELESTARI

Anshori, A., Mohamed, A. A., Mahmudulhassan, M., & Jinan, M. (2025). Unlocking Indonesia’s Halal Potential: Policy, Certification, and International Alignment. 113–125. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-918-6_8

Aribowo, Y. (2025). Diprediksi Harga Biji Kopi di Blitar Terus Meningkat Sampai Dekati Rp 100 Ribu, Ini Penyebabnya. Jawa Pos Radar Blitar, Blitar Kawentar.

Aslan, H. (2023). The influence of halal awareness, halal certificate, subjective norms, perceived behavioral control, attitude and trust on purchase intention of culinary products among Muslim costumers in Turkey. International Journal of Gastronomy and Food Science, 32. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2023.100726

Asyraf Wajdi Dusuki, N. I. A. (2021). Maqasid al-Shari`ah, Maslahah, and Corporate Social Responsibility. The American Journal of Islamic Social Sciences, 24(1), 27–28.

At-Tūnisī, M. al-Ṭāhir ibn M. ibn M. al-Ṭāhir ibn ‘Āsyūr. (2004). Maqāṣid asy-Syarī‘ah al-Islāmiyyah. Wizārat al-Awqāf wa asy-Syu’ūn al-Islāmiyyah,.

Ayton, D., Tsindos, T., & Berkovic, D. (2023). Qualitative Research – A Practical Guide for Health and Social Care Researchers and Practitioners. In D. A. T. T. and D. Berkovic (Ed.), The Council of Australian University Librarians Open Educational Resources Collective in 2023. Monash University. https://oercollective.caul.edu.au/qualitative-research/

Badan Pusat Statistik Kabupaten Blitar. (2024). Kabupaten Blitar Produsen Ayam Kampung Terbesar di Jawa Timur. https://blitarkab.bps.go.id/id/news/2024/09/30/483/kabupaten-blitar-produsen-ayam-kampung-terbesar-di-jawa-timur.html

BPJPH, K. A. R. I. (2024). Kepala BPJPH: Kewajiban Sertifikasi Halal Untuk Perlindungan Konsumen dan Kemudahan Pelaku Usaha. 29 Oktober 2024. https://bpjph.halal.go.id/detail/kepala-bpjph-kewajiban-sertifikasi-halal-untuk-perlindungan-konsumen-dan-kemudahan-pelaku-usaha

Braun, V., & Clarke, V. (2019). Reflecting on reflexive thematic analysis. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 11(4), 589–597. https://doi.org/10.1080/2159676X.2019.1628806

Cemara, N. (2025). Kepala BPJPH: Industri Halal Berperan Pacu Pertumbuhan Ekonomi 8%. Badan Penyelenggara Jamiman Produk Halal. https://bpjph.halal.go.id/detail/kepala-bpjph-industri-halal-berperan-pacu-pertumbuhan-ekonomi-8

Changalima, I. A. (2025). Halal supply chain management: A bibliometric analysis of the 100 most-cited publications from Scopus-indexed journals. Social Sciences and Humanities Open, 11. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2024.101248

Dean Amry, A., Pebrianti, S., Fajarwati, L., Narti, D., & Sari Monaliza, M. (2024). Peran Sertifikat Halal Dalam Meningkatkan Kepercayaan Konsumen Muslim Pada Produk Makanan Dan Minuman Di Kota Jambi. Jurnal Ekonomi Revolusioner, 7(6), 252–263.

Desy Kristiane. (2021). Labelisasi Halal Dan Haram. Tadayun: Jurnal Hukum Ekonomi Syariah, 2(1), 59–74. https://doi.org/10.24239/tadayun.v2i1.21

Dinas Penanaman Modal dan Pelayanan Terpadu Satu Pintu Kota Blitar. (2024). Sertifikat Halal. https://dpmptsp.blitarkota.go.id/berita/sertifikat-halal

DINKOPUKM Purbalingga. (2024). Pentingnya Pelaku UMKM Memiliki Sertifikat Halal di Indonesia. ttps://dinkopukm.purbalinggakab.go.id/2024/10/pentingnya-pelaku-umkm-memiliki-sertifikat-halal-di-indonesia

Dusuki, A. W. (2008). What Does Islam Say about Corporate Social Responsibility? Review of Islamic Economics, 12(1), 5–28.

Faridah Durrotul Hayyun. (2019). Sertifikasi Halal Di Indonesia: Sejarah, Perkembangan, Dan Implementasi. Journal of Halal Product and Research, 2(2), 1–11.

FM, M. (2024). Kemenag Kota Blitar Ingatkan Pelaku Usaha Makanan dan Minuman Segera Urus Sertifikasi Halal. https://www.mahardhikafm.com/berita-detail/kemenag-kota-blitar-ingatkan-pelaku-usaha-makanan-dan-minuman-segera-urus-sertifikasi-halal#gsc.tab=0

Hamid, M. A., Hong, Y. C., Martony, O., & Devi, M. (2022). Halal in Food Industry Around the Globe. Journal of Halal Science and Technology, 1(2), 12–21.

Harianto, A. R., Rasyiqah, N., & dkk. (2024). Pedagang Kaki Lima: Pilar Ekonomi Lokal dan Tantangan yang Dihadapi. SuaraUSU. https://suarausu.or.id/pedagang-kaki-lima-pilar-ekonomi-lokal-dan-tantangan-yang-dihadapi/

Hibatullah, T. A. (2018). Manfaat Sertifikasi Halal Bagi Konsumen. Smartlegal.Id. https://smartlegal.id/badan-usaha/2018/12/28/manfaat-sertifikasi-halal-bagi-konsumen/

Hussain, D. K. (2020). Essentials of Islamic Sciences: Spirituality in Islam. Adam Publishers & Distributions.

Jamal, M., Masood, A., Hasbullah, N. A., Norfhadzilahwati Rahim, Khurun’in Zahro’, & Ramadhanty, Y. F. (2023). The Influence of Marketing, Pricing and Promotion on Gen Z’s Purchase Behavior of Halal Cosmetics in Indonesia. The Journal of Muamalat and Islamic Finance Research, 20(2), 112–124. https://doi.org/10.33102/jmifr.517

Jannah, T. N. (2020). Upaya Perlindungan Konsumen Muslim dan Non-Muslim Melalui Sertifikasi Halal dan Transparansi Komposisi Produk Makanan. Islamic Review: Jurnal Riset Dan Kajian Keislaman, 9(1), 82.

Kurnia, A. S. (2024). Komodifikasi Sertifikasi Halal: Antara Nilai Ekonomi dan Nilai Etis Agama. KOMPAS.ID.

Lembaga Pemeriksa Halal Bhakti Mandiri Syariah. (2024). Pedagang Kaki Lima Wajib Sertifikasi Halal. https://sertifikasihalalindonesia.com/2024/07/pedagang-kaki-lima-wajib-sertifikasi-halal/

Merriam, S. B. (1990). Case Study Research in Education: A Qualitative Approach. In Telemedicine Journal and eHealth (3rd ed., Vol. 1, Number 1). Jossey-Bass Publishers.

Munawir, A. W. (2020). Kamus Al-Munawwir. Pustaka Progresif.

Nasar, M. F. (2017). Negara dan Sertifikasi Halal Indonesia. Kementerian Agama RI. https://kemenag.go.id/opini/negara-dan-sertifikasi-halal-indonesia-cfxy63

Nukeriana, D. (2018). Implementasi Sertifikasi Halal Pada Produk Pangan di Kota Bengkulu. QIYAS: E-Journal System IAIN Bengkulu, 3(154).

PEMKAB Blitar. (2012). Wisata Candi Penataran. PEMKAB Blitar. https://www.blitarkab.go.id/2012/06/06/wisata-candi-penataran/

PEMKAB Blitar. (2017). Perubahan Rencana Pembangunan Jangka Menengah Kabupaten Blitar 2016-2021. PEMKAB Blitar. https://bkpsdm.butontengahkab.go.id/public/upload/berkas/1681368188_b9327d2ee27127f19a4c.pdf

Perguna, L. A., Triharini, S., & Pahlevi, D. S. (2021). Exploring perception and resistance on halal labeling: An insight from Denpasar, Bali. Halal Development: Trends, Opportunities and Challenges, 63–68. https://doi.org/10.1201/9781003189282-11

Purwanto, A. (2022). Kota Blitar: Kota yang Mengiringi Kelahiran Indonesia. KompasPedia. https://kompaspedia.kompas.id/baca/profil/daerah/kota-blitar-kota-yang-mengiringi-kelahiran-indonesia

Purwowidhu. (2023). Daftar Sertifikasi Halal Gratis, Begini Caranya. Kementerian Keuangan Republik Indonesia. https://mediakeuangan.kemenkeu.go.id/article/show/daftar-sertifikasi-halal-gratis-begini-caranya#:~:text=Sertifikat halal merupakan pengakuan kehalalan,adalah tanda kehalalan suatu produk.

Rahim, S., Sari, T. H. P., & Wahyuni, N. (2023). Pengaruh Sertifikat Halal Terhadap Peningkatan Pendapatan Penjualan Usaha Di Sektor Food And Beverage Kota Makassar. JBK: Jurnal Ilmiah Bisnis Dan Kewirausahaan, 12(1), 76.

Reza Adnan, M. R. A., Mohd Fadzil, S. D. N., Baharuddin, A. S., & Wan Harun, M. A. (2021). Cultured meat as halalan toyyiban food: A maqasid review in the preservation of life (hifz an-nafs). Food Research, 5(5), 174–178. https://doi.org/10.26656/FR.2017.5(5).161

Rofiuddin, M. (2023). Analisis Sertifikasi Halal dalam Meningkatkan Penjualan pada Usaha Haysanadi Catering Service. DIES: Dalwa Islamic Economic Studies, 2(2), 113.

Safian, Y. H. M., Salleh, A. Z., & Mohammad Aizat, J. (2021). Maqasid Shariah-based governance framework for halal industry in Malaysia. International Journal of Business and Economy, 3(4), 190–199. https://myjms.mohe.gov.my/index.php/ijbec/article/view/16712/8799

Salam, D. Q. A., & Makhtum, A. (2022). Implementasi Jaminan Produk Halal Melalui Sertifikasi Halal Pada Produk Makanan dan Minuman UMKM Kabupaten Sampang. Qawwam: The Leader’s Writing, 3(1), 1.

Sekaringtyas, P., & Hanifah, I. R. U. (2022). Makanan Halalan Thayyiban Perspektif HAMKA Dalam Tafsir Al-Azhar. FUCOSIS: Proceeding of The 2nd Conference of Strengthening Islamic Studies in The Digital Era, 2, 119–120.

Selian, G. A., & Malahayatie. (2024). Mengukur Tingkat Kesadaran Konsumen tentang Sertifikasi Halal. El-Arbah: Jurnal Ekonomi, Bisnis, Dan Perbankan Syari’ah, 8(2), 282.

Shahrul, M., & Ishak, I. (2020). The role of maqasid al-Shari ʿ ah in applying fi qh muamalat into modern Islamic banking in Malaysia. https://doi.org/10.1108/JIABR-12-2019-0224

Shofie, Y. (2013). Hukum Perlindungan Konsumen. In Liputan 6 (Vol. 4, Number 1). Kencana Prenada Media Group.

Sithole, A. (2024). Choosing a Qualitative Research Paradigm for Social Sciences: A Literature Review for Educational Researchers. International Journal f Research and Innovation in Social Science (IJRISS), 8(2454), 3945–3954. https://doi.org/10.47772/IJRISS

Sukardi, Amiah, R., Elviani, A., & Anwar, D. R. (2024). Efektivitas Sertifikasi Halal dalam Meningkatkan Kepercayaan Konsumen. YUME: Journal of Management, 7(2), 1562.

Syafi’uddin, M. (2025). UMKM Sumbang Angka Pertumbuhan Ekonomi di Kabupaten Blitar, PDRB Didominasi Tiga Sektor Ini. Jawa Pos Radar Blitar, Blitar Kawentar. https://blitarkawentar.jawapos.com/kawentaran/2274850750/umkm-sumbang-angka-pertumbuhan-ekonomi-di-kabupaten-blitar-pdrb-didominasi-tiga-sektor-ini

Syaifudin, M. R., & Fahma, F. (2022). Analisis Kepemilikan Sertifikat Halal terhadap Pendapatan Usaha UMKM Mendoan Ngapak. Performa: Media Ilmiah Teknik Industri, 21(1), 43.

Syuhada, E. F. (2023). Pendekatan Maqasid Syariah Dalam Meningkatkan Kepercayaan Pada Sertifikasi Halal. At-Tawazun: Jurnal Ekonomi Syariah, 1(1), 27.

Wardhana, M. W. (2011). Kajian Pengembangan Potensi Wisata Pendidikan (Studi Kasus Pengembangan Rute Wisata Pendidikan di Kota Blitar). Universitas Brawijaya.

Widyaningrum, N. (2009). Ekonomi Informal Perkotaan. PT. Pustaka LP3ES Indonesia.

Yana. (2023). Sejarah dan Peran LPPOM MUI dalam Merintis Sertifikasi Halal Menuju Wajib Sertifikasi Halal 2024. LPPOM MUI. https://halalmui.org/sejarah-dan-peran-lppom-mui-dalam-merintis-sertifikasi-halal-menuju-wajib-sertifikasi-halal-2024/

Zaenurrosyid, A., Sholihah, H., & Nurhidayatuloh. (2024). The Islamic philanthropy model based on maslahah principles for developing Islamic campus in Java. Ijtihad: Jurnal Wacana Hukum Islam Dan Kemanusiaan, 24(2), 279–304. https://doi.org/10.18326/IJTIHAD.V24I2.279-304

Zaidan, A. K. (1993). Al-wajiz fi ushul al-fiqh. Darul-Fikr.

Zulfan Ependi Hasibuan. (2020). Urgensi Sertifikasi Halal Pada Makanan. El-Qanuniy, 6(6), 42–54.

Downloads

Published

2026-06-01

Issue

Section

Articles